Idee mariawickie przeniknęły na teren miasta Nowomińsk (taką nazwę nosił wówczas Mińsk Mazowiecki) i okolic głównie z pobliskiego Cegłowa za sprawą wielkiego Apostoła mariawityzmu na tym terenie Ojca Łukasza Wiechowicza.

      Początkowo mariawici mińscy gromadzili się w wynajmowanych domach prywatnych, gdzie urządzano kaplice. Pierwsza kaplica znajdowała się przy obecnej ulicy Siennnickiej, następnie w domu przy ulicy Daszyńskiego. Opiekę nad mariawitami sprawował wówczas kapłan Polikarp Kahl. Powstały również kaplice domowe we wsiach Choszczówka i Walerianów. W związku z tym, że parafia rozrastała się powstała konieczność budowy kościoła. W 1907 roku, kapłan, a pózniejszy Biskup Franciszek Rostworowski z Wiśniewa zakupił od Państwa Ciechockich i ofiarował dla parafii niezabudowaną działkę na przedmieściu miasta we wsi Goździk (obecnie ulica Traugutta i Spółdzielcza). Najpierw zbudowano kaplicę, która została uroczyście poświęcona 29 maja 1907 roku z udziałem siedmiu kapłanów i pielgrzymek z parafii: Wiśniew, Cegłów, Grębków i Warszawa. Uroczystość nie odbyła się niestety bez incydentów: pielgrzymka z Wiśniewa, przechodząc obok kościoła rzymskokatolickiego została zaatakowana przez fanatyków. Wówczas na polecenie kapłana Franciszka Rostworowskiego pielgrzymka weszła na teren kościelny i przed zamkniętymi drzwiami odśpiewano kilka pieśni religijnych.

      Fundamenty pod kościół zostały poświęcone 8 września 1908 roku.

      Z uwagi, iż parafianie nie mieli proboszcza na miejscu, to z wielkim zaangażowaniem podjęli trud budowy swojej świątyni. Budowę nadzorowali wybrani parafianie: Ignacy Żołędowski, Franciszek Karpiński i Jan Kornatka. Decyzją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Petersburgu z dnia 23 lutego 1909 roku, parafia została oficjalnie i prawnie zatwierdzona. Pierwszym proboszczem od 21 lipca 1909 roku został Ojciec Łukasz Wiechowicz, który dojeżdżał z Cegłowa. Konsekracji nowej świątyni dokonał Biskup Michał Kowalski 8 września 1911 roku. Pierwszym proboszczem na stałe w parafii został kapłan Bernard, Kukla, który przeprowadził wiele prac remontowych, a także założył parafialną wytwórnie wód gazowanych, która mieściła się w Mińsku przy ulicy Długiej (obecnie Okrzei). W roku 1920 parafia otrzymała od władz miasta kwaterę na swój cmentarz na miejscu dawnego cmentarza prawosławnego. Wcześniej pochówki odbywały się głównie na mariawickim cmentarzu parafialnym w Cegłowie. II Wojna Światowa odcisnęła swoje piętno na parafii. Niemcy zajęli kościół i utworzyli w nim magazyn zbożowy, a ówczesny proboszcz kapłan Augustyn Gostyński wyprosił u Niemców możliwość odprawiania nabożeństw w zakrystii. Przeznaczenie kościoła na magazyn zbożowy spowodowało poważną degradację obiektu, co ujawniło się dopiero po wyzwoleniu. Ustępujący z Mińska Niemcy podpalili zabudowania parafialne i tylko dzięki kapłanowi Gostyńskiemu uratowano kościół i dom parafialny. W dalszych latach wymieniono dachówkę na kościele i rynny, a także wyremontowano wnętrze kościoła, ogrodzono posesję i odbudowano spalone budynki parafialne. W roku 1961 zakupiono ławki. Z uwagi na to, że parafia mińska była nieduża, rozrzucona wokół miasta miała wielu proboszczów, często zmieniających się. Od końca lat siedemdziesiątych parafia zaczęła się dynamicznie rozwijać, rozpoczął się napływ mariawitów z okolicznych naszych wiejskich parafii. Od 1979 roku przez dwadzieścia lat jednym z najdłużej dotychczas urzędujących proboszczów został kapłan Tadeusz Szymański. Duchowny ten przybył do parafii w momencie dość sporego jak na ówczesne możliwości wiernych remontu, polegał na wymianie tynków sklepienia nawy głównej kościoła, wymianie podłogi, odtworzeniu malowideł, wykonania nowego ołtarza. Prace zakończyły się w 1981 roku. Wielkim wysiłkiem i osiągnięciem całej parafii była budowa nowego domu parafialnego, która zakończyła się w 1990 roku. Zaś w roku 1999 pobudowano nowy parkan od ulicy Traugutta. 9 Od 2000 roku na proboszcza parafii Władze Kościoła mianowały kapłana Jana Opalę. W roku 2001 kapłan wskazał na konieczny, gruntown remont wnętrza kościoła. Przygotowania do tej wielkiej inwestycji rozpoczęły się już w tym czasie. Same prace rozpoczęły się 4 maja 2004 r. i obejmowały: wymianę i ocieplenie sklepień i stropów: nawy głównej, naw bocznych, chóru, mieszkań przy kościele, absydy. Drewniane konstrukcje zamieniona na żelbetonowe i na gotowe, lekkie stropy. Zaszła także konieczność wymiany części więźby dachowej. Położono nową instalację elektryczną. Wymianie uległy tynki w kościele. Odtworzono malowidła w absydzie. Wybudowano nowe schody, położono podłogi, wybudowano nowe schody w prezbiterium. Wykonano nowy ołtarz. Zostało także zakupione i zainstalowane nagłośnienie i nowe oświetlenie. Był to najpoważniejszy remont od 1911 roku, który zakończył się uroczystym poświęceniem wnętrza świątyni i konsekracji ołtarza właśnie dziś 25 czerwca 2005 roku. Uroczystościom przewodniczył Zwierzchnik Kościoła Biskup Naczelny, Włodzimierz Jaworski w asyście Biskupów: Ludwika Jabłońskiego i Romana Nowaka przy udziale przedstawicieli wszystkich parafii mariawickich, duchowieństwa, przedstawicieli Władz Miasta, Powiatu, Gminy, Policji i innych. Ostatni remont to wielkie osiągnięcie i zaangażowanie wszystkich parafian. Autorem projektu konstrukcyjnego jest Pan Bogusław Chodorski z Mińska. Wykonawcą robót budowlanych jest firma Pana Jana Mospinka z Łodzi. Wykonawcami instalacji elektrycznej nasi parafianie: Piotr Czarkowski i Roman Grzesiński, a nowego ołtarza również parafianin Tomasz Krupa. Malowanie kościoła wykonał mińszczanin Pan Jan Wocial, a autorką aniołów jest również mieszkanka Mińska Pani Beata Sajewska. Stolarkę okienną i drzwiową wykonała stolarnia Pana Bogusława Perzanowskiego z Mińska. Wykonawcą metalowych balustrad jest Pan Jacek Uściński także mińszczanin. Autorem nowego oświetlenia jest mieszkaniec Dębego Wielkiego Pan Marek Płochocki. Ponadto wielu parafian pomagało społecznie przy różnorakich pracach. Im wszystkim należą się wyrazy wdzięczności i ogromne słowa podziękowania. Parafia Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Mińsku Mazowieckim pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny to dziś prężna placówka w większości składająca się z młodych rodzin. Na szczególne uznanie zasługuje Rada Parafialna, która działa bardzo aktywnie. W swej historii parafia miała oddanych parafian jak choćby ś.p. Antoni Grzesiński. Dziś również ich nie brakuje. Na uwagę zasługuje młodzież parafialna, aktywnie działająca w swojej parafii jak i Kościele. W takim duchu wzrastają następne pokolenia, mając dobry przykład w swoich poprzednikach, miłując Boga i Dzieło Wielkiego Miłosierdzia - Mariawityzm.

• Kościół Starokatolicki Mariawitów opiera się na starodawnych katolickich zasadach wiary i moralności. Zasady te zawierają księgi kanoniczne Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu oraz dogmaty i tradycja nierozdzielonego Kościoła, określone na pierwszych soborach powszechnych.
• Opiera się również na Objawieniu o Bożym Miłosierdziu, otrzymanym przez, św. Marię Franciszkę Kozłowską, wskazującym, że ratunek dla pogrążonego w grzechach świata jest Chrystus obecny w Przenajświętszym Sakramencie oraz we wzywaniu pomocy Najświętszej Maryi Panny. Tak, więc Mariawici o Miłosierdzie Boże dla nas i całego świata modlą się do Pana Jezusa ukrytego w Przenajświętszym Sakramencie od 1893 roku, tj. od pierwszego Objawienia Dzieła Wielkiego Miłosierdzia, które otrzymała od Boga św. Maria Franciszka.
• Kościół Starokatolicki Mariawitów nie ustanawia dogmatów i nie uznaje tych dogmatów, które zostały ogłoszone po rozdziale Kościoła Powszechnego w 1054 roku za wyjątkiem dogmatu o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. Kościół nie uznaje prymatu żadnego biskupa oraz nieomylności człowieka w sprawach wiary i moralności.
• Duchownym w ich pracy przyświeca hasło: "Wszystko na większą chwałę Bożą i cześć Najświętszej Maryi Panny ".
• Głównym celem Kościoła jest szerzenie czci dla Pana Jezusa w Przenajświętszym Sakramencie i wskazywanie na potrzebę wzywania nieustającej pomocy Matki Najświętszej.
• Kult Przenajświętszego Sakramentu w życiu wiernych ma się opierać w częstym przyjmowaniu Komunii Św. stosownie do słów Zbawiciela: Jeślibyście nie pożywali Ciała Syna Człowieczego i nie pili Krwi Jego, nie będziecie mieć życia w sobie (Jan 6,53). Kult ten polega także na odprawianiu adoracji ubłagania. Każdy z wyznawców ma obowiązek odprawiania godzinnej adoracji Przenajświętszego Sakramentu raz w tygodniu, a wspólnej uroczystej raz w miesiącu. W Kościele Starokatolickim Mariawitów od 1924 roku nie istniej obowiązkowy celibat duchownych. Są cebatariusze i żonaci. Wszystkich obowiązuje jednak zachowanie ducha franciszkańskiego.
• Kościół wierzy, że Bóg sprawuje cuda w duszy człowieka, ale nie uznaje cudownych relikwii, obrazów itp. Nie odrzuca jednak wielkiego poszanowania, jakim powinno się otaczać obrazy treści religijnej oraz relikwie i pamiątki po świętych.
• Obowiązują dwie formy spowiedzi: powszechna i uszna. Spowiedź uszna przed kapłanem obowiązuje dzieci i młodzież do osiemnastego roku życia. Korzystają z niej również i dorośli na własne życzenie. Obowiązującą jest również spowiedź powszechna przed Panem Jezusem z rozgrzeszeniem kapłana.
• Kościół uznaje siedem Sakramentów Świętych. Komunia Św. jest udzielana wiernym pod dwiema postaciami: Chleba i Wina. Nosząc w swej nazwie imię Maryi, Kościół wskazuje na konieczność naśladowania Jej życia: cichości, pokory, ducha modlitwy, wielkiej miłości dla bliźnich, gotowości pełnienia Woli Bożej.
• Msza Święta i cała liturgia od 1907 roku odprawiane są wyłącznie w języku polskim. Wszystkie posługi w Kościele są bezpłatne, zgodnie z zaleceniem Chrystusa: Darmoście wzięli, darmo dawajcie (Mat. 10,8). Duchowieństwu wolno, zatem przyjmować dobrowolne ofiary za posługi religijne, ale nie może ich żądać.
• Wyznając starodawne katolickie zasady wiary Kościoła powszechnego oraz wskazując na konieczność naśladowania życia Maryi - Matki Bożej, Kościół nosi nazwę "Kościół Starokatolicki Mariawitów".
• Kościół stanowi duchowieństwo, zgromadzenia zakonne oraz wierni. Duchowieństwo tworzą: biskupi, kapłani, diakoni i subdiakoni.
• Wiernym Kościoła jest ten, kto przyjmuje naukę wiary głoszonej przez Kościół Starokatolicki Mariawitów, należy do określonej parafii i uznaje ustanowione zasady organizacji i działalności Kościoła.
• Władzami Kościoła są: Synod, Kapituła Generalna, Rada Kościoła, Biskup Naczelny, Biskup Diecezjalny, zabranie parafialne, rada parafialna, proboszcz.
• Administracyjni Kościół dzieli się na trzy diecezje: warszawsko - płocką z siedzibą w Płocku, śląsko - łódzką z siedzibą w Łodzi, lubelsko - podlaską z siedzibą w Wiśniewie /k. Mińska Mazowieckiego. Kościół posiada także prowincję francuską z siedzibą biskupa prowincji, Paryżu.
• Siedzibą Władz Naczelnych Kościoła jest Płock, przy Katedrze Kościoła Starokatolickiego Mariawitów - Świątyni Miłosierdzia i Miłości.
• Kościół jako całość i poszczególna parafia posiadają osobowość prawną. Stosunki między Państwem, a Kościołem Starokatolickim Mariawitów w Rzeczpospolitej Polskiej reguluje Ustawa nr 253 z 20 lutego 1997 roku. Kościół wydaje czasopismo "Mariawita" , które pełni również rolę organu prasowego Kościoła. Kadry duchownych kształcą się w Seminarium Duchownym w Płocku oraz w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.
• Kościół Starokatolicki Mariawitów zrzesza około 25 tysięcy wiernych w 42 parafiach i ich filiach oraz żyjących w diasporze (poza wspólnotami parafialnymi), oraz 5000 wiernych parafii mariawickiej w Paryżu. Kościół posiada ponad 40 kościołów i kaplic. Duchowieństwo składa się z 4 biskupów i 27 kapłanów.
• Kościół Starokatolicki Mariawitów jest członkiem Polskiej Rady Ekumenicznej, Światowej Rady Kościołów, Konferencji Kościołów Europejskich, Chrześcijańskiej Konferencji Pokojowej.

Opracował: ks. Jan Opala (Proboszcz Parafii Mariawickiej w Mińsku Mazowieckim)